Millennial Asia businessmen and businesswomen meeting brainstorming ideas about new paperwork project colleagues working together planning success strategy enjoy teamwork in small modern night office.

Finansowanie przedsiębiorstw w procesie restrukturyzacji

Pandemia i jej następstwa gospodarcze są jedną z przyczyn pogorszenia się sytuacji polskich przedsiębiorców. Kontrahenci coraz częściej przekraczają terminy regulowania swoich zobowiązań, co powoduje zatory płatnicze spowodowane utratą płynności finansowej.

Jednym z rozwiązań dostępnym w Polsce od 2016 roku, które reguluje ustawa z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 roku pozycja 814) jest przeprowadzenie procesu restrukturyzacji w firmie.

Restrukturyzacja powoduje ingerencję w pozycje bilansowe zarówno po stronie aktywów jak i pasywów oraz zmiany organizacyjne w przedsiębiorstwie.

Głównym celem przeprowadzanego procesu restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa, ograniczając koszty działalności, wyeliminowanie niskiej jakości produktów, bądź usług, wzrost konkurencyjności oraz szeroko rozumianą zmianą polityki gospodarczej w firmie.

Omawiany proces może dotyczyć modernizacji procesu produkcyjnego w firmie polegającego na wymianie parku maszyn, co może się przełożyć na poprawę jakości, skrócenie czasu produkcji, oraz obniżenie kosztów materiałochłonnych, energochłonnych i nakładów przeznaczonych na serwis maszyn i urządzeń.

Kolejnym czynnikiem jest redukcja lub wyeliminowanie części kosztów. Koszty mają znaczny wpływ na rentowność firmy, co przekłada się na decyzję o poziomie i zasięgu restrukturyzacji na wszystkich szczeblach zarządczych i działach takich jak np. produkcja, magazyn, biuro.

W ten sposób płynnie przechodzimy do ostatniego poziomu restrukturyzacji, która dotyczy polityki zarządzania firmą, oraz osób nią zarządzającą. Przebranżowienie, otwarcie się na nowe rynki zbytu, lub zmiana kadry zarządzającej może sprawić, iż restrukturyzacja przyniesie firmie znaczące korzyści.

Restrukturyzacja to też czas wielkich zmian, które powodują dyskomfort w prowadzeniu przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na zapotrzebowanie rynku, fundusze rozszerzają swoje oferty o produkt dedykowany dla dużych przedsiębiorstw przemysłowych, które znajdują się w procesie restrukturyzacji.

Przedmiotem finansowania jest wsparcie procesu restrukturyzacji, w tym dostarczenie dodatkowego kapitału i zmiana struktury finansowania. Wszystkie powyższe procesy pozwalają przekształcić firmę w sprawny i wydajny podmiot gospodarczy, zdolny do generowania zysku netto i do regulowania zobowiązań.

Posiadamy dwa warianty finansowania:

  1. Restrukturyzacja zadłużenia
  2. Restrukturyzacja zadłużenia, możliwość dopasowania wysokości i terminów spłat do specyfiki prowadzonej działalności
  3. Obniżenie kosztów finansowych poprzez eliminację krótkoterminowych (drogich form finansowania)
  4. Poprawa płynności, pozyskanie dodatkowego finansowania i umożliwienie prowadzenia normalnej działalności bez istotnych ograniczeń wynikających z deficytu kapitału obrotowego (przy braku dostępnego finansowania bankowego)
  5. Spłata niektórych wierzycieli, jeżeli pozwala to uzyskać dostęp do zabezpieczeń o większej wartości (restrukturyzacja zabezpieczeń)
  • Finansowanie planu restrukturyzacji
  • Cele występujące w wariancie 1
  • Finansowanie planu działań restrukturyzacyjnych o charakterze operacyjnym (bez wprowadzania istotnych zmian co do sposobu i miejsca prowadzonej działalności)

Historia i ewolucja instrumentów finansowych pokazuje, że rozwiązania wprowadzane w dużych przedsiębiorstwach często trafiają do segmentu klientów MŚP. Istnieje więc duża szansa, że proces restrukturyzacji będzie wykorzystywany w szerszej skali, co obniży poziom ogłaszanych upadłości i wielu podmiotom da szanse na drugie życie i optymistyczne spojrzenie w przyszłość.

Autor tekstu: Jarosław Gierszal
17.02.2021 r.

Picture of businessmen's hands on white table with documents, coffee and drafts

Pozyskanie finansowania w czasach pandemii

Trudne czasy dla polskich przedsiębiorców nastąpiły wraz z ogłoszeniem pandemii oraz częściowym zamrożeniem gospodarki. Zamknięcie granic spowodowało przestoje  w imporcie i eksporcie, różnice kursowe drastycznie obniżały marże, spadek popytu spowodowany pogorszeniem sytuacji finansowej gospodarstw domowych sprawił, że kupowano głównie żywność, zapominając o dobrach tzw. luksusowych. Wstrzymane zamówienia publiczne, odwoływane przetargi,  zamknięcie branży HoReCa (hotele, gastronomia i catering), ograniczenia wprowadzone dla  działalności związanych z turystyką sprawiły, że pośrednio lub bezpośrednio skutki pandemii odcisnęły swoje piętno na każdej gałęzi gospodarki.

Powyższe czynniki sprawiły, że na rynku przetrwają tylko najlepsi, najwięksi lub tacy którzy potrafią szybko dostosować się do obecnych warunków rynkowych, wykorzystując swoje atuty. Jak wiadomo przewagę konkurencyjną buduje się na stabilizacji finansowej i łatwym dostępie do gotówki, która pozwala szybko reagować na zmiany. Dlatego firmy posiadające nadwyżki finansowych nie powinny rezygnować z rozwoju w tych trudnych czasach, a zoptymalizować koszty stałe. Natomiast firmy posiadające problemy z płynnością, powinny otrzymywać kompleksową wiedzę z zakresu możliwości uzyskania preferencyjnego wsparcia w ramach tarczy finansowej.

ŚRODKI PUBLICZNE

Środki publiczne w rozumieniu finansowania przedsiębiorstw jest to pomoc zwrotna, częściowo zwrotna lub bezzwrotna na warunkach cenowych korzystniejszych niż rynkowe. W skład takiej pomocy wchodzą dotacje, subwencje oraz pożyczki płynnościowe. Powyższe narzędzia są głównym składnikiem tarczy antykryzysowej, która jest  polskim programem rozwiązań rządowych wprowadzanych w związku z pandemią COVID-19. Pierwsza wersja tarczy weszła w życie 1 kwietnia 2020. Wprowadzenie pakietu miało na celu wsparcie gospodarki, przedsiębiorstw i osób zatrudnionych podczas trwania pandemii. Obecnie trwają prace nad tarczą antykryzysową 6.0, która rozszerzy zakres branż mogących ubiegać się o pomoc do 40, a miesięczna kwota pomocy ma wynieść nawet 4 mld zł miesięcznie. Łączna wartość dotychczasowej pomocy w ramach tarczy antykryzysowej wyniosła 150,21 mld zł.

Kwota ta rozłożyła się następująco:

  • 60,8 mld zł na działania pomocowe realizowane przez Polski Fundusz Rozwoju;
  • 26,8 mld zł na działania pomocowe realizowane przez byłe Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej;
  • 23,9 mld zł z przeznaczeniem m.in. na kredyty dla MŚP z gwarancjami;
  • 17,0 mld na zwolnienie ze składek ZUS;
  • 14,4 mld zł na kredyty dla dużych i średnich firm;
  • 5,0 mld na świadczenie postojowe;
  • 1,13 mld zł na finansowanie UE dla MŚP;
  • 312,9 mln na dodatek solidarnościowy.

Instytucjami zajmującymi się dystrybuowaniem wyżej wymienionych instrumentów finansowych są: Urząd Skarbowy, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Społecznych, władze Jednostek Samorządów Terytorialnych, Polski Fundusz Rozwoju oraz wszelkiego rodzaju Fundusze korzystające ze środków własnych oraz przekazanych przez Bank Gospodarstw Krajowego, które dotychczas wyniosły 40,06 mld zł.

DLACZEGO KORZYSTANIE ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH SIĘ OPŁACA

W dobie, kiedy większość oferowanych produktów i usług jest bardzo do siebie zbliżona, czasem cena i dostępność są głównymi kryteriami wyboru dokonywanego przez końcowego odbiorcę.

Obecnie najtańszą i najbardziej dostępną formą finansowania jest pożyczka płynnościowa i kredyt inwestycyjny pochodzące ze środków publicznych.

Forma tego finansowania nie pociąga za sobą kosztów związanych z przyjęciem i rozpatrzeniem wniosku oraz prowizją za udzielenie, a koszty oprocentowania kształtują się na poziomie od 0% do 4% udzielonej pożyczki w ujęciu rocznym, w zależności od oferty funduszu. Koszty te są znacząco niższe od ofert banków komercyjnych które wynoszą 6-10%.

Umowa jest bardzo przejrzysta i zawiera wytłumaczenie wszelkich zawartych pojęć ekonomicznych co sprawia, że tekst jest zrozumiały i pozbawiony kruczków prawnych.

Obsługa takiej pożyczki odbywa się za pośrednictwem rachunku bankowego, na który jest podstawiana do dyspozycji w ciągu 1-2 dni od podpisania umowy.

Co warto podkreślić, opłaty związane z pożyczką publiczną udzielaną przez Fundusze w ujęciu rachunkowym są pozycją kosztową i można je uwzględnić w kosztach finansowych prowadzonej działalności.

DOSTĘPNOŚĆ DO ŚRODKÓW WAŻNA JAK NIGDY WCZEŚNIEJ

W obecnej sytuacji rynkowej, która cechuje się bardzo wysokim poziomem dynamiki, przedsiębiorstwa muszą niezwykle szybko reagować na potrzeby odbiorców. Należy dostosować się do tendencji rynku, wymogów jakościowych wynikających z certyfikowania produktów, odpowiedzialności społecznej związanej ze stosowaniem się do procedur ekologicznych i wielu innych czynników budujących przewagę konkurencyjną. Wszystkie te zmiany wymagają nakładów finansowych, które najczęściej pochodzą ze środków zewnętrznych.

Jeszcze do niedawna najczęstszą formą pozyskiwania kapitału były kredyty i pożyczki bankowe, jednak usztywnienie się procedur kredytowych, wzrost cen, agresywna polityka niwelująca ryzyko banku polegająca na zwiększaniu zabezpieczeń doprowadziła do poszukiwania innych bardziej dostępnych form takich jak omawiana pożyczka ze środków publicznych.

Przewaga dostępności środków pochodzących z Banku Gospodarstwa Krajowego jest zauważalna podczas analizy wykluczonych branż: poza produkcją alkoholu, wyrobów tytoniowych, paliw i kopalin, handlu bronią, branży pornograficznej i branży stoczniowej, fundusz nie stosuje żadnych ograniczeń, a każdy podmiot jest rozpatrywany indywidualnie. Kolejnym ważnym aspektem jest finansowanie podmiotów typu start up, które w większości banków są wyłączone z powodu braku możliwości oceny finansowej wyników historycznych. Fundusze oceniając nowe podmioty gospodarcze, skupiają się na pomyśle, przedstawieniu prognoz finansowych pokazujących opłacalność projektu, a niekiedy danej grupie społecznej, czy obszarze terytorialnym, który zdaniem funduszu wymaga aktywizacji poprzez pomoc w finansowaniu nowych przedsiębiorstw.

Kolejnym istotnym aspektem przemawiającym za większą dostępnością środków publicznych jest sposób oceny wniosków i podejmowania decyzji. Struktura analizy i proces decyzyjny jest dużo bardziej uproszczony od procedur bankowych i opiera się głównie na badanym okresie n oraz okresie go poprzedzającym n-1.

Fundusze nie wymagają kosztownych i czasochłonnych biznes planów, a opierają się na krótkim opisie planowanych działań i inwestycji rozszerzonych o prognozy finansowe.

PATRZMY W PRZYSZŁOŚĆ

Starając się o pożyczkę ze środków publicznych należy pamiętać, że fundusz tak samo jak inne instytucje finansowe sprawdza wiarygodność przedsiębiorców w bazach informacji kredytowych oraz dba o jak najlepszy portfel wierzytelności, dlatego już teraz zadbajmy o swoją historię kredytową i patrzmy w przyszłość, która wymaga  od nas ciągłych zmian, zgodnie z zasadą kto nie idzie do przodu, ten się cofa. Dzisiejsza niecodzienna sytuacja na rynku powoduje, iż dobrze zabezpieczone finansowo firmy, po kryzysie jeszcze bardziej rosną w siłę, a te, które na taki kryzys nie były odpowiednio przygotowane – przegrywają.

Nasze wnioski na najbliższy rok – warto w momencie jakiejkolwiek nadwyżki, swoje zyski przeznaczyć na zbudowanie odpowiednich zasobów finansowych oraz terminowo regulować zobowiązania bankowe na wypadek kolejnych nieoczekiwanych zdarzeń rynkowych w przyszłości.

Autor tekstu: Jarosław Gierszal
18.12.2020 r.

Picture of businessmen's hands on white table with documents, coffee and drafts

Kredyt inwestycyjny a pożyczka publiczna

Poziom zadłużenia Polskich przedsiębiorców stale rośnie. Na tą tendencję nie należy jednak patrzeć w kategoriach problemu. Większość kredytów jest bowiem zaciąganych w celach inwestycyjnych, a kredyty mają służyć rozwojowi prowadzonego biznesu. Wzrastający potencjał inwestycyjny polskich przedsiębiorców bezpośrednio przekłada się na wzrost PKB naszego państwa.

Do najważniejszych celów inwestycyjnych należą m.in. zakup nowych maszyn, aut oraz pozostałych środków trwałych, modernizacja linii produkcyjnej, czy też zakup lokalu w którym prowadzone są usługi lub handel. Spłacalność zaciągniętych kredytów bankowych przez polskich przedsiębiorców przekracza 85%. Oznacza to, iż zdecydowana większość polskich przedsiębiorców ma plan na to, jak zarobić na koszty zaciągniętego zobowiązania oraz wie jak obrócić tymi środkami, by kredyt zaciągnięty w banku spłacił się z wymiernymi profitami dla firmy. Niemniej jednak, większość klientów dokładnie analizuje możliwość przystąpienia do kredytu jak i jego opłacalności. Koszty kredytu bankowego dla firm – zarówno inwestycyjnego jak i obrotowego, są zauważalne szczególnie do momentu, kiedy cel inwestycji nie zacznie się jeszcze zwracać.  Im mniejszy więc ogólny koszt kredytu i jego rzeczywista stopa oprocentowania (RRSO), tym łatwiej o uzyskanie z tego tytułu korzyści, jak i samo podjęcie decyzji o zaciągnięciu zobowiązania.

Kredyt bankowy – czy to się opłaca?

Istnieje kilka czynników, które składają się na opłacalność oferty kredytu bankowego. Przy szczegółowej analizie, którą coraz częściej przedsiębiorcy wykonują z pomocą licencjonowanych doradców finansowych, należy wziąć pod uwagę takie czynniki jak: łączne oprocentowanie w skali roku (marża plus stopa procentowa WIBOR), prowizja banku za udzielenie kredytu, opłata za wcześniejszą spłatę, obowiązkowe ubezpieczenie kredytu wymagane przez bank czy możliwość karencji w spłacie kapitału. Każdy z wyżej wymienionych składników wiąże się z konkretną stawką opłat narzuconych przez bank. Bankowe oferty dla firm cechują się dużą rozpiętością cenową. Jest to spowodowane faktem, iż każdy bank ma swój „target” klientów i pewne oczekiwania wobec potencjalnego kredytobiorcy. Jest to spowodowane spłacalnością zobowiązań przez klientów. W skrócie – im klient jest dla banku bardziej wiarygodny, tym lepszej oferty może się spodziewać. Na uzyskanie korzystnej oferty wpływ ma m.in. pozytywna historia spłat wcześniejszych zobowiązań zaciąganych w bankach przez kredytobiorcę, wysokie obroty przedsiębiorstwa, korzystne perspektywy nowej inwestycji, jak i dochody oraz staż firmy.

Standardowo obowiązująca marża dla klientów biznesowych mieści się w przedziale od 2 do 4% w skali roku. Do tego należy doliczyć stopę procentową WIBOR w aktualnie obowiązującej wysokości 1.72% w skali roku. Dodatkowo banki mogą doliczyć opłatę za udzielenie kredytu, za jego wcześniejszą spłatę oraz ubezpieczenie kredytu. Obliczając zatem rzeczywistą stopę oprocentowania kredytu bankowego (RRSO) w skali roku, należy liczyć się z wydatkiem 6-8% w skali roku od kwoty wnioskowanego kredytu.

Cechy charakterystyczne pożyczki publicznej

Porównując powyższe opłaty do pożyczki publicznej, należy wziąć pod uwagę fakt, iż instytucje publiczne udzielające pożyczek nie mają charakteru zarobkowego a wspierający. Oznacza to, iż podmioty udzielające finansowania mają za zadanie tanimi instrumentami wspierać przedsiębiorczość i jest to ich cel nadrzędny. Dlatego też opłaty pobierane przez fundusz są dla przedsiębiorcy w najwyższym stopniu preferencyjne, a pożyczka cechuje się szeregiem korzyści.

Oprocentowanie pożyczki publicznej wynosi ok. 2% w skali roku, fundusz nie pobiera prowizji za jej udzielenie oraz wcześniejszą spłatę. Ponadto dla pożyczkobiorcy nie jest doliczana stopa procentowa WIBOR, ponieważ środki pochodzą z budżetu Państwa. RRSO wynosi więc w przybliżeniu 2% w skali roku.

Co jest bardziej korzystne?

By móc zobrazować realną korzyść dla pożyczkobiorcy, należy oprzeć porównanie obu instrumentów na przykładowej kwocie pożyczki. Przykładowo, firma wnioskująca o 100.000 PLN pożyczki netto, przy łącznym koszcie kredytu bankowego w skali 5 lat, zakładając RRSO na poziomie 7%, oddaje łącznie z kapitałem w przybliżeniu 150.000 PLN. Dla porównania, do funduszu udzielającego pożyczki publicznej, przy RRSO na poziomie 2% klient oddaje 110.000 PLN. W skali całego okresu trwania pożyczki, przedsiębiorca, oszczędza więc 40.000 PLN od każdych 100.000 PLN pożyczonych z instytucji publicznych udzielających pożyczki. Dodatkowo, by wyjść naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, fundusz udzielający pożyczki dopuszcza nawet 6 miesięczną karencję w spłacie kapitału. Oznacza to możliwość uzyskania 6 miesięcy czasu, będącego okresem na zaadoptowanie się nowej inwestycji i uzyskanie z niej korzyści. Pierwsza płatność pełnej raty obowiązuje więc pożyczkobiorcę dopiero po 6 miesiącu od momentu uzyskania środków z pożyczki.

Podsumowanie

Reasumując, pożyczka publiczna to obecnie najbardziej korzystny dla przedsiębiorców instrument finansowania bieżących inwestycji. Jest korzystną alternatywą dla kredytu bankowego, który to produkt musi przede wszystkim zarabiać na instytucje go udzielające, w przeciwieństwie do funduszy publicznych, których celem nadrzędnym jest wsparcie przedsiębiorczości. Niemniej jednak oba instrumenty finansowe posiadają swoje grono odbiorców i są dla przedsiębiorców opłacalne, w zależności od ich bieżących możliwości oraz potrzeb.

Autor tekstu: Jarosław Kruszyński
21.08.2020 r.