Picture of businessmen's hands on white table with documents, coffee and drafts

Pozyskanie finansowania w czasach pandemii

Trudne czasy dla polskich przedsiębiorców nastąpiły wraz z ogłoszeniem pandemii oraz częściowym zamrożeniem gospodarki. Zamknięcie granic spowodowało przestoje  w imporcie i eksporcie, różnice kursowe drastycznie obniżały marże, spadek popytu spowodowany pogorszeniem sytuacji finansowej gospodarstw domowych sprawił, że kupowano głównie żywność, zapominając o dobrach tzw. luksusowych. Wstrzymane zamówienia publiczne, odwoływane przetargi,  zamknięcie branży HoReCa (hotele, gastronomia i catering), ograniczenia wprowadzone dla  działalności związanych z turystyką sprawiły, że pośrednio lub bezpośrednio skutki pandemii odcisnęły swoje piętno na każdej gałęzi gospodarki.

Powyższe czynniki sprawiły, że na rynku przetrwają tylko najlepsi, najwięksi lub tacy którzy potrafią szybko dostosować się do obecnych warunków rynkowych, wykorzystując swoje atuty. Jak wiadomo przewagę konkurencyjną buduje się na stabilizacji finansowej i łatwym dostępie do gotówki, która pozwala szybko reagować na zmiany. Dlatego firmy posiadające nadwyżki finansowych nie powinny rezygnować z rozwoju w tych trudnych czasach, a zoptymalizować koszty stałe. Natomiast firmy posiadające problemy z płynnością, powinny otrzymywać kompleksową wiedzę z zakresu możliwości uzyskania preferencyjnego wsparcia w ramach tarczy finansowej.

ŚRODKI PUBLICZNE

Środki publiczne w rozumieniu finansowania przedsiębiorstw jest to pomoc zwrotna, częściowo zwrotna lub bezzwrotna na warunkach cenowych korzystniejszych niż rynkowe. W skład takiej pomocy wchodzą dotacje, subwencje oraz pożyczki płynnościowe. Powyższe narzędzia są głównym składnikiem tarczy antykryzysowej, która jest  polskim programem rozwiązań rządowych wprowadzanych w związku z pandemią COVID-19. Pierwsza wersja tarczy weszła w życie 1 kwietnia 2020. Wprowadzenie pakietu miało na celu wsparcie gospodarki, przedsiębiorstw i osób zatrudnionych podczas trwania pandemii. Obecnie trwają prace nad tarczą antykryzysową 6.0, która rozszerzy zakres branż mogących ubiegać się o pomoc do 40, a miesięczna kwota pomocy ma wynieść nawet 4 mld zł miesięcznie. Łączna wartość dotychczasowej pomocy w ramach tarczy antykryzysowej wyniosła 150,21 mld zł.

Kwota ta rozłożyła się następująco:

  • 60,8 mld zł na działania pomocowe realizowane przez Polski Fundusz Rozwoju;
  • 26,8 mld zł na działania pomocowe realizowane przez byłe Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej;
  • 23,9 mld zł z przeznaczeniem m.in. na kredyty dla MŚP z gwarancjami;
  • 17,0 mld na zwolnienie ze składek ZUS;
  • 14,4 mld zł na kredyty dla dużych i średnich firm;
  • 5,0 mld na świadczenie postojowe;
  • 1,13 mld zł na finansowanie UE dla MŚP;
  • 312,9 mln na dodatek solidarnościowy.

Instytucjami zajmującymi się dystrybuowaniem wyżej wymienionych instrumentów finansowych są: Urząd Skarbowy, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Społecznych, władze Jednostek Samorządów Terytorialnych, Polski Fundusz Rozwoju oraz wszelkiego rodzaju Fundusze korzystające ze środków własnych oraz przekazanych przez Bank Gospodarstw Krajowego, które dotychczas wyniosły 40,06 mld zł.

DLACZEGO KORZYSTANIE ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH SIĘ OPŁACA

W dobie, kiedy większość oferowanych produktów i usług jest bardzo do siebie zbliżona, czasem cena i dostępność są głównymi kryteriami wyboru dokonywanego przez końcowego odbiorcę.

Obecnie najtańszą i najbardziej dostępną formą finansowania jest pożyczka płynnościowa i kredyt inwestycyjny pochodzące ze środków publicznych.

Forma tego finansowania nie pociąga za sobą kosztów związanych z przyjęciem i rozpatrzeniem wniosku oraz prowizją za udzielenie, a koszty oprocentowania kształtują się na poziomie od 0% do 4% udzielonej pożyczki w ujęciu rocznym, w zależności od oferty funduszu. Koszty te są znacząco niższe od ofert banków komercyjnych które wynoszą 6-10%.

Umowa jest bardzo przejrzysta i zawiera wytłumaczenie wszelkich zawartych pojęć ekonomicznych co sprawia, że tekst jest zrozumiały i pozbawiony kruczków prawnych.

Obsługa takiej pożyczki odbywa się za pośrednictwem rachunku bankowego, na który jest podstawiana do dyspozycji w ciągu 1-2 dni od podpisania umowy.

Co warto podkreślić, opłaty związane z pożyczką publiczną udzielaną przez Fundusze w ujęciu rachunkowym są pozycją kosztową i można je uwzględnić w kosztach finansowych prowadzonej działalności.

DOSTĘPNOŚĆ DO ŚRODKÓW WAŻNA JAK NIGDY WCZEŚNIEJ

W obecnej sytuacji rynkowej, która cechuje się bardzo wysokim poziomem dynamiki, przedsiębiorstwa muszą niezwykle szybko reagować na potrzeby odbiorców. Należy dostosować się do tendencji rynku, wymogów jakościowych wynikających z certyfikowania produktów, odpowiedzialności społecznej związanej ze stosowaniem się do procedur ekologicznych i wielu innych czynników budujących przewagę konkurencyjną. Wszystkie te zmiany wymagają nakładów finansowych, które najczęściej pochodzą ze środków zewnętrznych.

Jeszcze do niedawna najczęstszą formą pozyskiwania kapitału były kredyty i pożyczki bankowe, jednak usztywnienie się procedur kredytowych, wzrost cen, agresywna polityka niwelująca ryzyko banku polegająca na zwiększaniu zabezpieczeń doprowadziła do poszukiwania innych bardziej dostępnych form takich jak omawiana pożyczka ze środków publicznych.

Przewaga dostępności środków pochodzących z Banku Gospodarstwa Krajowego jest zauważalna podczas analizy wykluczonych branż: poza produkcją alkoholu, wyrobów tytoniowych, paliw i kopalin, handlu bronią, branży pornograficznej i branży stoczniowej, fundusz nie stosuje żadnych ograniczeń, a każdy podmiot jest rozpatrywany indywidualnie. Kolejnym ważnym aspektem jest finansowanie podmiotów typu start up, które w większości banków są wyłączone z powodu braku możliwości oceny finansowej wyników historycznych. Fundusze oceniając nowe podmioty gospodarcze, skupiają się na pomyśle, przedstawieniu prognoz finansowych pokazujących opłacalność projektu, a niekiedy danej grupie społecznej, czy obszarze terytorialnym, który zdaniem funduszu wymaga aktywizacji poprzez pomoc w finansowaniu nowych przedsiębiorstw.

Kolejnym istotnym aspektem przemawiającym za większą dostępnością środków publicznych jest sposób oceny wniosków i podejmowania decyzji. Struktura analizy i proces decyzyjny jest dużo bardziej uproszczony od procedur bankowych i opiera się głównie na badanym okresie n oraz okresie go poprzedzającym n-1.

Fundusze nie wymagają kosztownych i czasochłonnych biznes planów, a opierają się na krótkim opisie planowanych działań i inwestycji rozszerzonych o prognozy finansowe.

PATRZMY W PRZYSZŁOŚĆ

Starając się o pożyczkę ze środków publicznych należy pamiętać, że fundusz tak samo jak inne instytucje finansowe sprawdza wiarygodność przedsiębiorców w bazach informacji kredytowych oraz dba o jak najlepszy portfel wierzytelności, dlatego już teraz zadbajmy o swoją historię kredytową i patrzmy w przyszłość, która wymaga  od nas ciągłych zmian, zgodnie z zasadą kto nie idzie do przodu, ten się cofa. Dzisiejsza niecodzienna sytuacja na rynku powoduje, iż dobrze zabezpieczone finansowo firmy, po kryzysie jeszcze bardziej rosną w siłę, a te, które na taki kryzys nie były odpowiednio przygotowane – przegrywają.

Nasze wnioski na najbliższy rok – warto w momencie jakiejkolwiek nadwyżki, swoje zyski przeznaczyć na zbudowanie odpowiednich zasobów finansowych oraz terminowo regulować zobowiązania bankowe na wypadek kolejnych nieoczekiwanych zdarzeń rynkowych w przyszłości.

Autor tekstu: Jarosław Gierszal
18.12.2020 r.

Millennial Asia businessmen and businesswomen meeting brainstorming ideas about new paperwork project colleagues working together planning success strategy enjoy teamwork in small modern night office.

Finansowanie przedsiębiorstw w procesie restrukturyzacji

Pandemia i jej następstwa gospodarcze są jedną z przyczyn pogorszenia się sytuacji polskich przedsiębiorców. Kontrahenci coraz częściej przekraczają terminy regulowania swoich zobowiązań, co powoduje zatory płatnicze spowodowane utratą płynności finansowej.

Jednym z rozwiązań dostępnym w Polsce od 2016 roku, które reguluje ustawa z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 roku pozycja 814) jest przeprowadzenie procesu restrukturyzacji w firmie.

Restrukturyzacja powoduje ingerencję w pozycje bilansowe zarówno po stronie aktywów jak i pasywów oraz zmiany organizacyjne w przedsiębiorstwie.

Głównym celem przeprowadzanego procesu restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa, ograniczając koszty działalności, wyeliminowanie niskiej jakości produktów, bądź usług, wzrost konkurencyjności oraz szeroko rozumianą zmianą polityki gospodarczej w firmie.

Omawiany proces może dotyczyć modernizacji procesu produkcyjnego w firmie polegającego na wymianie parku maszyn, co może się przełożyć na poprawę jakości, skrócenie czasu produkcji, oraz obniżenie kosztów materiałochłonnych, energochłonnych i nakładów przeznaczonych na serwis maszyn i urządzeń.

Kolejnym czynnikiem jest redukcja lub wyeliminowanie części kosztów. Koszty mają znaczny wpływ na rentowność firmy, co przekłada się na decyzję o poziomie i zasięgu restrukturyzacji na wszystkich szczeblach zarządczych i działach takich jak np. produkcja, magazyn, biuro.

W ten sposób płynnie przechodzimy do ostatniego poziomu restrukturyzacji, która dotyczy polityki zarządzania firmą, oraz osób nią zarządzającą. Przebranżowienie, otwarcie się na nowe rynki zbytu, lub zmiana kadry zarządzającej może sprawić, iż restrukturyzacja przyniesie firmie znaczące korzyści.

Restrukturyzacja to też czas wielkich zmian, które powodują dyskomfort w prowadzeniu przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na zapotrzebowanie rynku, fundusze rozszerzają swoje oferty o produkt dedykowany dla dużych przedsiębiorstw przemysłowych, które znajdują się w procesie restrukturyzacji.

Przedmiotem finansowania jest wsparcie procesu restrukturyzacji, w tym dostarczenie dodatkowego kapitału i zmiana struktury finansowania. Wszystkie powyższe procesy pozwalają przekształcić firmę w sprawny i wydajny podmiot gospodarczy, zdolny do generowania zysku netto i do regulowania zobowiązań.

Posiadamy dwa warianty finansowania:

  1. Restrukturyzacja zadłużenia
  2. Restrukturyzacja zadłużenia, możliwość dopasowania wysokości i terminów spłat do specyfiki prowadzonej działalności
  3. Obniżenie kosztów finansowych poprzez eliminację krótkoterminowych (drogich form finansowania)
  4. Poprawa płynności, pozyskanie dodatkowego finansowania i umożliwienie prowadzenia normalnej działalności bez istotnych ograniczeń wynikających z deficytu kapitału obrotowego (przy braku dostępnego finansowania bankowego)
  5. Spłata niektórych wierzycieli, jeżeli pozwala to uzyskać dostęp do zabezpieczeń o większej wartości (restrukturyzacja zabezpieczeń)
  • Finansowanie planu restrukturyzacji
  • Cele występujące w wariancie 1
  • Finansowanie planu działań restrukturyzacyjnych o charakterze operacyjnym (bez wprowadzania istotnych zmian co do sposobu i miejsca prowadzonej działalności)

Historia i ewolucja instrumentów finansowych pokazuje, że rozwiązania wprowadzane w dużych przedsiębiorstwach często trafiają do segmentu klientów MŚP. Istnieje więc duża szansa, że proces restrukturyzacji będzie wykorzystywany w szerszej skali, co obniży poziom ogłaszanych upadłości i wielu podmiotom da szanse na drugie życie i optymistyczne spojrzenie w przyszłość.

Autor tekstu: Jarosław Gierszal
17.02.2021 r.