Inwestycje, Prawo

WIS – Wiążąca Informacja Stawkowa

Od 1 lipca przedsiębiorcy muszą mierzyć się z nową matrycą stawek VAT, która początkowo miała wejść w życie już w kwietniu. Jej wdrożenie zostało przełożone w związku z pandemią COVID-19, jednak mimo dodatkowego czasu, wiele firm może napotkać problemy z dostosowaniem się do nowej rzeczywistości, a zwłaszcza do kategorii wprowadzanych przez Nomenklaturę Scaloną (CN 2020). Z pomocą przychodzi nam jednak sama nowelizacja, a konkretniej nowa instytucja Wiążącej Informacji Stawkowej – WIS. Ma ona zapewnić przedsiębiorcom większe poczucie pewności w obszarze podatku VAT i wygląda na to, że w polskim systemie prawnym pojawiła się w samą porę.

Czym jest WIS?

W prawie podatkowym mamy już znaną i często stosowaną instytucję interpretacji indywidualnej, której treść w teorii powinna chronić podatnika przed stawkami wyższymi, niż te określone wobec niego w dokumencie. Dawana przez interpretacje ochrona nie jest jednak doskonała – organy podatkowe nierzadko podważają ich treść, argumentując np. iż podany we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny był nieprecyzyjny. Moc interpretacji indywidualnej jest też osłabiona przez postanowienia klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. WIS może być postrzegana jako odpowiedź na takie krytyczne głosy wobec interpretacji indywidualnej.

Na wstępie zaznaczyć należy, że WIS odnosi się wyłącznie do podatku VAT i jest regulowana w ustawie o VAT, a nie – jak interpretacja indywidualna – w przepisach ordynacji podatkowej. Wynika to ze szczególnej roli podatku VAT w obrocie gospodarczym. W wielu względach WIS jest do interpretacji indywidualnej bardzo podobna, ale kluczowe wyróżnienie stanowi nowy art. 42 ustawy o VAT: WIS wiąże organy podatkowe wobec uprawnionych do wnioskowania podmiotów. Oznacza to, że ochrona przyznana w nowym reżimie jest dużo bardziej szczelna, i nie będzie możliwości wydania decyzji podatkowej z nią sprzecznej. Trudniej też będzie organom podatkowym taką decyzję podważyć. Każdy WIS odnosi się do poszczególnego towaru albo usługi, w oparciu o jej wyczerpujący opis, określając odpowiednio klasyfikację towaru lub usługi zgodnie z Nomenklaturą Scaloną, Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych bądź Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług, i w oparciu o to określenie wskazuje właściwą stawkę podatku.

Procedura

Z wnioskiem o wydanie WIS może wystąpić zarówno podatnik posiadający numer NIP, jak również inny podmiot dokonujący lub mający dokonać czynności objętych zakresem wniosku, a także zamawiający w rozumieniu prawa zamówień publicznych – w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia ceny w związku z zamówieniem publicznym. Informację Stawkową wydaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS). Do wnioskowania o WIS wykorzystujemy prosty wzór, dostępny na stronach Krajowej Administracji Skarbowej oraz w portalu e-PUAP. We wniosku należy podać możliwie precyzyjny opis jednego towaru bądź jednej usługi, ewentualnie większej ilości towarów lub usług składających się razem na tzw. świadczenie kompleksowe – to najważniejszy element wniosku, którego rzetelne wypełnienie zapewni nam silne merytoryczne podstawy decyzji. Możemy też zaproponować klasyfikację, jaka wydaje nam się odpowiednia, choć oczywiście nie jest ona w żaden sposób wiążąca dla Dyrektora KIS.

Do wniosku warto dołączyć też wszelkiego rodzaju dokumenty i materiały mogące pomóc w wydaniu właściwej decyzji przez organ. Oprócz tego możemy zostać wezwani do przesłania próbki towaru celem wykonania niezbędnych badań – takie badanie może być konieczne zwłaszcza w branży chemicznej czy spożywczej. Wniosek można wysłać pocztą tradycyjną, choć oczywiście najprostszym rozwiązaniem jest skorzystanie z portalu e-PUAP. Należna opłata to 40 złotych, podobnie jak w przypadku interpretacji indywidualnej, choć w przypadku wezwania do przesłania próbki możemy być także obciążeni dodatkowymi kosztami jej badania. Pamiętajmy przy tym, że jest to opłata do uiszczenia za każdy wniosek, niezależnie od tego, ile ich składamy. Skoro zaś pojedynczy wniosek może obejmować tylko jeden produkt lub usługę, to kwota 40 złotych stanowi opłatę za zaklasyfikowanie jednego tylko produktu bądź usługi. Po złożeniu prawidłowego i właściwie opłaconego wniosku, Dyrektor KIS wydaje decyzję w ciągu 3 miesięcy. Wydane decyzje wraz z wnioskami są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej KIS, i choć cudze decyzje nie mają bezpośredniego odniesienia do naszej konkretnej sytuacji, to dostępne WIS mogą pozwolić na zorientowanie się w decyzjach wydawanych np. dla naszej branży.

Gdzie jest haczyk

Mimo, iż WIS jest sam w sobie nowością, to wiele elementów jej regulacji odwołuje się wprost do regulacji dotyczących interpretacji indywidualnej. I tak, w przypadku zmiany lub uchylenia decyzji, odpowiednio stosujemy przepisy art. 14k – 14m ordynacji podatkowej, chroniące podatnika działającego na podstawie WIS przed doręczeniem decyzji o zmianie bądź uchyleniu, a także pozwalające na korzystanie z wydanej początkowo WIS przez okres do końca okresu rozliczeniowego następującego po okresie rozliczeniowym, w którym nastąpiła zmiana bądź uchylenie WIS. W tym miejscu warto dodać, że przesłankami do zmiany bądź uchylenia WIS są m.in. stwierdzenie jej nieprawidłowości przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, zmiany w europejskim prawie podatkowym, a także stwierdzenie błędnej wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Choć silniejsza niż interpretacja, Wiążąca Informacja Stawkowa nie jest więc niewzruszalna. 

Między WIS a interpretacją zachodzi też jedna zasadnicza różnica, i to na niekorzyść podatnika – ochrona WIS obejmuje tylko towary i usługi dostarczone bądź wykonane po dniu, w którym WIS zostaje doręczona. Interpretacja indywidualna, choć w ograniczonym zakresie, dawała pewną ochronę wsteczną. W wypadku nowej regulacji nie możemy niestety na to liczyć. Nie możemy też liczyć na wybór między interpretacją a WIS – jedna instytucja zastąpiła bowiem drugą w zakresie podatku od towarów i usług, toteż nie ma już żadnej możliwości uzyskania indywidualnej, wstecznej ochrony w odniesieniu do podatku VAT.

Pewną pośrednią wadą WIS jest niepewność samej Nomenklatury Scalonej – jest ona co roku zmieniana przez rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej. Oczywiście, większość usług i towarów nie będzie co roku przenoszona pomiędzy kategoriami CN, ale jeśli już do takiej zmiany dojdzie, to podobnie jak przy zmianach w krajowym prawie podatkowym, dyrektor KIS będzie zobowiązany do uchylenia bądź zmiany wydanej WIS.

Czy warto?

Najkrócej mówiąc – zdecydowanie warto wnioskować o wydanie WIS, ponieważ i tak nie dostaniemy już interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Mocniejsza ochrona prawna gwarantowana przez decyzję Dyrektora KIS rekompensuje brak jakiejkolwiek ochrony wstecznej, zaś niemal symboliczne koszty uzyskania KIS sprawiają, że uzyskanie Wiążącej Informacji Stawkowej to atrakcyjny sposób na zapewnienie sobie spokoju w podejmowanych działaniach biznesowych. Jest to w tej chwili tym bardziej ważne, że przejście na nowe klasyfikacje towarów i usług jest zadaniem niełatwym i pełnym niejasności. Ciężko w tej chwili wypowiadać się na temat praktycznego stosowania tej nowej instytucji – warto więc w najbliższym czasie obserwować zachowania organów podatkowych pod tym względem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *